Raken is ontwaken

Ook Annelies Oosterhoff werd uitgenodigd door Paul de Blot in zijn college (29-11-2010, zie voorgaande blogs). Annelies werkt sinds 2006 met Paul samen en rondt momenteel een onderzoek af in het kader van Business Spiritualiteit. Zij vergelijkt daarbij de klassieke elementen uit eeuwenoude inzichten uit Griekenland, India en China. Spiritualiteit is geen nieuwe trend. Bestaat al duizenden jaren en heeft niet een specifieke religieuze of andere achtergrond.

Stil zijn
Het gaat simpel gezegd om stil zijn en beseffen wat spiritualiteit is. Die van jou. Die van je onderneming.

Oefening baart kunst
Als je zingt, danst of sport moet je oefenen. Zo ook met je spiritualiteit. Je spiritualiteit voelen en ontwikkelen vergt oefening. Je voedt en traint je geest. Hoe? Met praten, denken, voelen. Gebruik je zintuigen.

Paul refereert aan ouderen die achter de geraniums belanden. Soms letterlijk en daardoor ‘verroesten’, figuurlijk in dit geval. Niet meer mee kunnen praten, geen dromen hebben, leven in het verleden. Ook deze mensen daagt hij uit: werk aan je spiritualiteit, aan je bewustzijn. Wees bewust.

Paul zelf is sprekend voorbeeld van hoe het anders kan. Een levensgeschiedenis van een film of een trilogie, oud in jaren, jong en scherp in geest. Een genot om naar te luisteren en van te mogen leren. Althans; hij reikt je de ingrediënten. Zelf moet je aan de slag.

Wat raakt jou?
Vandaar dat hij een miniboekje Spirituele Momenten uitdeelt. Met een glimlach het boekje voor ons neus opent en vertelt: "Dit is leeg en dient door jullie gevuld te worden”.

Met de retraite (15-17 november 2011) noemde hij dit ook al. “Stel jezelf de vraag: Wat raakt me?”. Nu ook aan het einde van het college op 29-11. Maar niet alleen voor die momenten, iedere dag. Door te kijken naar wat je raakt ontdek je meer over jezelf. Je inspiraties, je eigen kracht. Die is uniek. Als je die weet kun je die ook beter inzetten. Doe je de dingen die je energie geven en kom je gemakkelijker over de drempels van teleurstellingen.

Uniek mens, een echt mens
Unieke organisatie?
Iedereen ziet iets anders in het hetzelfde. Dat maakt je uniek. Mooi om over na te denken bij jezelf, in je relaties met anderen of vanuit je bedrijf. Wat maakt ons uniek? Waar zit onze kracht? Met elkaar.
Makkelijker gezegd dan gedaan. En…, het zakt pas later. Het kost tijd. Gun jezelf die tijd, geeft Paul herhaaldelijk aan.

Geduld, grrr
Na het eerste gesprek op de dag van de retraite zat mijn hoofd vol vragen die Paul ons meegaf om aan te werken. Geen gemakkelijke vragen. Dat gaf bij mij ook weerstand; ongeduld, boosheid, verdriet. Buitengekomen zag ik als eerste de papegaaien (halsbandparkiet hoorde ik later) in de bomen. De vrolijke herrie die ze samen maakten, de kleuren, de felle bewegingen. Wat moest ik daar nou mee? Wat zegt dat over mij? Over mijn inspiratie, kracht? Totdat ik bedacht dat de vogels me raakten doordat ze me deden denken aan het overlijden van mijn opa en daardoor aan dood en opnieuw leven. Stilstaan en doorgaan. Dat bedacht ik me wel een week later pas, na slapeloze nachten en met drie dikke denkrimpels…en dan ben ik er nog niet helemaal.

“Don’t try this at home”. Te veel, te snel willen is funest. Neem de tijd. Pak de stilte. Heb geduld. Pff, ik schrijf dit op en ben ook maar een mens. Die te snel, te veel wilt.
Toch…de inzichten, meditatiemomenten ’s morgens, anders om me heen kijken door de dag…Het helpt en leert je leven. Anders dan te ergeren over het verleden en zorgen te maken over de toekomst.

Wat raakt jou?
__________________________________________________________________________
Voor meer inspiratie, boeken en informatie verwijs ik graag naar de website en nieuwsbrief van Paul de Blot: www.pauldeblot.nl

Loslaten is leven

Dromen we niet uit angst?
Angst voor verandering? Angst om los te laten. Vast te houden aan het verleden, waarden en normen, regels, het bekende, de succesformule?

Bijt je je vast in iets, dan ga je er naar gedragen.

Paul drukte het plastisch, kort en krachtig uit:
Bomen maken een seizoen door. In de zomer bloeiend en levend. In de herfst gaan ze dood. Ze staan stil in de winter. Om het jaar daarop groter en mooier weer tot leven te komen. De natuur gaat dood.
Een mens verdomt het om dood te gaan en los te laten. Zij blijft vasthouden aan wat is.
Ondernemers blijven in de herfst leven.

Leven in de herfst
We hebben de neiging om in het verleden te leven en de toekomst naar onze hand (denken) te willen zetten. Mislukkingen zijn gekoppeld aan angst. Organisaties, MT/directie; men is bang om te verliezen.
Harde duidelijke uitspraken. Om op zijn minst over na te denken.

Houd ik me vast aan hetzelfde? En waarom? Haal ik hier nog wel mijn energie uit?

Je lijf is een van de belangrijkste graadmeters. Welke reactie geeft dit? Waar word ik blij van? Is dat wat ik nu doe? En hoe zit dat met een onderneming? Wat zijn daarbij de belangrijkste graadmeters...vind jij?

Ondernemen en loslaten
Vertaal dit soort denken eens naar organisaties, denk ik dan. Wat zou het een onderneming krachtiger kunnen maken om eens stil te staan bij angsten, mislukkingen en dromen. Mensen kunnen moeilijk loslaten. En ondernemingen?
Dankbaarheid, energie en diepste verlangen zijn drie belangrijke aspecten om jezelf (of als onderneming) bewust te zijn.

In het Westen praten we zelden over angst. Over het wegjagen van angsten, het omgaan met angsten wordt bewuster in het Oosten gesproken. Wees je bewust dat het verleden nooit terugkomt. Gebruik verhalen.

Verhalen helpen
Een zoon loopt in de ochtend naar zijn vader en vertelt hem van een enge droom waarvan hij is wakker geworden. Een tijger viel hem aan.
“Wat deed je toen?” vroeg de vader.
“Ik rende weg” zei de zoon.
“Als je vannacht weer van de tijger droomt moet je iets anders doen, niet wegrennen” sprak zijn vader.
De volgende dag vraagt de vader aan zijn zoon:
“En? Heb je weer gedroomd? Wat heb je toen gedaan?”
“Ik droomde weer van de tijger. Hij kwam op me af gerend en keerde net op tijd om” zei de zoon.
“Hoe kwam dat?” vroeg de vader.
“Ik heb hem verteld dat hij weg moest gaan” zei de zoon.
_______________________________________________
Voor meer inspiratie, boeken en informatie verwijs ik graag naar de website en nieuwsbrief van Paul de Blot: www.pauldeblot.nl

Een droomonderneming

Inspiratie uit college Paul de Blot "Business Spiritualiteit", 29-11-2010 in drie blogs.

Hoe vat je een drie uur durend inspirerend college (29-11-2010) samen in een korte blog? Dat lukt niet. Moet je ook niet willen. Dit is tenslotte ook geen samenvatting. Meer een opsomming van verschillende punten die me raakten die avond. En dat is wat telt, volgens Paul de Blot. Weet je wat je raakt, dan weet je wat je inspireert en waar je kracht zit. Dat geldt voor personen en voor organisaties.
Na ‘genoten’ te hebben van een drie uur durende voorbereiding in de langste file ooit, schoof ik iets later aan in de collegezaal op Nijenrode. Daar worden de colleges Business Spiritualiteit van Paul de Blot georganiseerd.

Het college bevatte pakkende onderwerpen en waardevolle gasten. Paul boeit door zijn gedachten over te brengen in verhalen en vragen. Vragen die aan jou worden gesteld. Zomaar luisteren kan. De vragen beantwoorden vergt meer. Wat vind jij? Wat zijn jou dromen, angsten en wat raakt jou?

Dromen, angsten en inspiratie. De vragen en visies hierover raakten mij. Vandaar een weergave van het college van 29-11-2010 in drie korte blogs. Om inspiratie door te geven en te delen.

Een droomonderneming
De inleiding van Paul door de sneeuwfiles gemist en net op tijd voor de aankondiging van de eerste gast Arthur Anderegg; Ondernemer die anderen graag helpt bij het neerzetten van hun droom(idee of onderneming).

Via de vragen van Paul vertelde Arthur zijn verhaal van successen en tegenslagen. Dromen, angsten en realiteit. Dromen doorspekten de rest van het college.

Waar droom jij van? Heb je wel dromen? Of ben je alleen met de realiteit bezig?
Als kind hebben we niet geleerd om onze dromen te verwoorden. “Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg”. “Een dubbeltje wordt nooit een kwartje”. Leer jij je kind te dromen?
Heb je een droom, dan zit het probleem veelal niet in het hebben van een droom. Het realiseren van de droom is lastiger. Daar haken velen af. Een droom komt niet zomaar uit. Je moet er wel wat voor doen. Dromen geven inspiratie, geven bezieling en kans op een krachtige samenwerking.

Eigenlijk kun je zelfs stellen dat kennis, geld, dat soort dingen ondergeschikt is aan het werken vanuit bezieling en samenwerking. Dat geldt voor jou als persoon en zeker als bedrijf.

Is geld een issue? Arthur stelt dat je een ander de waarde moet kunnen laten voelen van je droom. Mensen hebben geld over voor iets wat voor hen van waarde is. De kunst is om die waarde duidelijk te laten zien.

Of is het angst?
_________________________________
Voor meer inspiratie, boeken en informatie verwijs ik graag naar de website en nieuwsbrief van Paul de Blot: www.pauldeblot.nl

Inspiratie voor 2011 op het kleinste kamertje

Wat gebeurt er als de bron waaraan je kracht ontleent bijvoorbeeld grootte, fysieke kracht, positie, autoriteit, diploma’s, statussymbolen, uiterlijk of prestatie verandert of wegvalt?

Daar zit je dan op het kleine kamertje. Nog met een duf hoofd, voorzichtig wakker wordend te staren naar dit citaat. Leuk, zo’n inspiratiekalender op de wc. Gelukkig ligt het er heel de dag nog en kun je er ook ’s avonds na een borrel nog eens naar kijken. Uiteraard heeft deze vraag je de hele dag in de greep gehouden en weet je dan het antwoord. Of toch nog niet?

De 365 citaten uit de Inspiratiekalender van Covey zetten je aan het denken. Op welk moment van de dag dan ook. Negen van de tien keer zijn de citaten van toepassing op een huidig moment in je leven. Kun je er net wat mee. Of maakt het je bewust van iets wat je eigenlijk nog niet onder ogen wil(de) zien. Niet altijd even ontspannend om in de ochtend mee te beginnen. Wel een spannend begin.

Afijn, wellicht is het kleinste kamertje niet de juiste plek. Passen de teksten bij jou beter naast de badkamerspiegel of bij de voordeur. Hoe dan ook; ze blijven meer hangen dan de Sam en Moos bescheurkalender.

Wat te doen met mooie citaten om te bewaren? Doortrekken? Dat is sowieso niet aan te bevelen. Wat dan? Het is alsof je 365 dagen lang een boek aan flarden scheurt! Echter door een citaat te lezen, er over te denken en te praten ‘zakt’ het vanzelf. Bewaren is dus eigenlijk overbodig. Nu heb ik moeite met weggooien. Om 365 gescheurde blaadjes te bewaren is ook weer zo wat. Dus gooi ik weg wat me niet boeit en schrijf datgene op wat me wel inspireert. In een boekje, want:

Zoals ademhalen helpt geest en lichaam te integreren, zo is schrijven een soort psychoneurale spieractiviteit die het bewuste en onderbewuste integreert en overbrugt.

Mooi gezegd Covey! Wie schrijft die blijft :).

Ik heb in ieder geval inspiratie en genoeg ‘spannende momenten’ verzameld voor het komende jaar. Maar voor de nieuwsgierigen onder ons, naar 365 dagen Covey op het kleine kamertje in 2011, verwijs ik jullie graag naar:

http://www.managementboek.nl/zoeken?q=scheurkalender+covey?affiliate=2488

Annemarie van Gaal; Drie factoren voor succesvolle ondernemingen

Haar naam kende ik wel. Evenals haar verhaal in grote lijnen. Altijd leuk om zo’n, intussen, BN’er in de praktijk te horen en te zien. Zeker als de dame in kwestie een boeiend en pakkend betoog over succes weet neer te zetten.

Annemarie vertelde haar levensverhaal in een notendop. Een verhaal dat respect en bewondering op roept. Stoere dame die kracht uitstraalt en stappen durft te ondernemen. Met resultaat.

Wat maakt haar en haar bedrijven dan zo succesvol? Daar geeft zij in deze speech drie bepalende factoren voor:

1. Geen hoofdkantoren meer; (Lijkt me het lastigste om los te laten)
Ideeën ontstaan op de werkvloer. Creëer een bodem waarop ideeën kunnen ontstaan. Ga hier serieus op in en probeer ze uit. Ga uit van de stelregel; Wie hetzelfde belang heeft kun je vertrouwen.

2. Open mind; (Deze spreekt mij persoonlijk het meeste aan). Wordt niet gehinderd door kennis en ervaring. Schakel dit uit. Kijk objectief en zoek naar creatieve oplossingen. Laat het traditionele denken los. Ga tegen de gevestigde orde in. Respecteer de cultuur en zoek je eigen (soms alternatieve) weg daarin. Heb lef.

3. Verbinding onderling ; (Dé basis volgens mij voor alle verandering)
Beweeg mee met je personeel. Deel in succesvolle én zware tijden. Ga niet weg en ga er samen doorheen. Hetzelfde belang. Wees bewust van de dreiging en de weerslag op de mensen. Kies bij een ontslagronde niet voor wie wil ik kwijt of First in last out. Kijk ook eens naar “en wie kan het in zijn privéomstandigheden aan”.

Klinkt goed. Zeker toepasbaar. Mits je durft. En je organisatie het lef heeft.

Vooral het ontslagvoorbeeld bij de factor 'Verbintenis' raakte me. Enerzijds omdat ik verbinding binnen een organisatie, netwerk, samenvattend; binnen mijn relaties met anderen hoog acht.
Anderzijds omdat ik bij het afsluiten van mijn eigen bedrijf (2008) binnen dit onderwerp andere keuzes heb gemaakt. Toen vanuit een goede zakelijke argumentatie en tegen mijn gevoel in als mens; van verbintenis met mensen. Dat blijft dan knagen. Tegelijk leerde ik daarvan: Dit niet meer op deze manier! Er komt (bijna) altijd een moment waarop je dan nogmaals voor dezelfde situatie komt te staan. Voor mij was dat de opdracht binnen het CIZ (2009). Daar lukte het me wel om vanuit de verbinding met de medewerkers ook goed afscheid te kunnen nemen van sommige mensen.

Alles valt of staat uiteindelijk toch volgens mij met de mens. Hoe goed ken je jezelf en blijf je bij jezelf? Staat de top van het bedrijf open, geeft zij vertrouwen en hebben zij echte verbintenis? Zijn werknemers hier ook aan toe?

Voor mij was de middag geslaagd na het aanhoren van de speech van Annemarie. Iemand om meer over te weten te komen. Petje af voor deze dame.

Van Annemarie blijkt zelfs een wiki pagina te zijn en twee boeken over Succes en Ambitie. Die bij deze toegevoegd zijn aan mijn verlanglijstje voor de Sint.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Annemarie_van_Gaal
http://www.managementboek.nl/boek/9789046807873/ambitie_annemarie_van_gaal?affiliate=2488
http://www.managementboek.nl/boek/9789046806999/succes_gratis_kasboek_annemarie_van_gaal?affiliate=2488

Denk gewoon eens anders

Kwetsbaarheid, lef, teamspirit. Door anders te denken kwam ik toch boven. Al duurde dat even...Costa Rica 2006

“Omdenken, anders denken, omgekeerd denken, creatief denken”. Allemaal termen om met een andere bril op naar dezelfde situatie te kijken. Klinkt heel simpel. Het benoemen is ook gemakkelijk. Het doen is een ander verhaal. Over het doen zijn al diverse boeken geschreven. Boeken die dan ook tegelijk een model voor dit ‘anders kijken’ claimen en met een pakkende kreet vastleggen. Daarmee wordt het, voor mij, al minder pakkend. Een model vraagt om een vaste aanpak bij het ‘anders kijken’. Iets wat je volgens mij nu net los moet laten om het effect te laten hebben. Denk gewoon eens anders.

Of je wel of niet een model wilt volgen, sommige boeken zijn het lezen waard. Om je eigen gedachten hierover te prikkelen. Veel auteurs hebben hun mening en gedachten vastgelegd; Jeff Gaspersz en Jaap Boonstra zijn voorbeelden. Een klein boekje met treffende teksten komt van de schrijver Berthold Gunster. Ook verantwoordelijk voor de uitspraak: “Het glas is halfvol. Het glas is halfleeg. Waar is de kraan?”. Het boekje waar ik op doel heet, simpel: Omdenken. ISBnr 9-789022-996973.

Omdenken, creatief denken...Anders denken…
gewoon anders denken. Een concreet simpel voorbeeld uit de praktijk van alle dag? Modder is zalig…op je benen en fietsbroek tijdens het mountainbiken door de bossen. Oh, en tijdens een modderbad in Costa Rica. Modder is irritant op een witte broek tijdens een zakelijke afspraak. Dat is mijn interpretatie van modder. Of kun je zelfs ‘irritante modder‘ anders bekijken? Misschien is de modder op die broek wel een mooie opening voor een goed gesprek. Tijdens een communicatietraining bleek het een handig tastbaar voorbeeld om te gebruiken bij het bespreken van feedback, blinde vlekken en vrije ruimte. Anders kijken naar een bestaande situatie (modder in dit geval) hoeft niet, maar kan wel handig zijn.

Dit voorbeeld is simpel eenvoudig. Vraagt om inspiratie, creativiteit en een vleugje humor. Snel vergeet je daarbij twee aspecten: lef en kwetsbaarheid. In deze situatie bleek de drempel om deze aan te spreken (voor mij) niet lastig. Toch kan ‘anders kijken’ ook een lastige en gedurfde actie zijn. Zeker als het daarbij nodig is om je kwetsbaar durven op te stellen en lef te tonen.

Anders kijken betekent ook durven kijken, echt kijken. Maar hoe doe je dat? Probeer het eerst eens alleen. Durf je anders te kijken naar een situatie waar je moeite mee hebt? Thuis en op je werk?
En samen? In een relatie of sterker nog in of met je team? Dat vraagt wat van je en van de ander. In ieder geval lef. En een veilige situatie. Een omgeving waar je kan zeggen wat je vindt, voelt, denkt. Samen kijken naar situaties die je wilt veranderen. Of althans je denkt dat verandering beter is dan de bestaande situatie.
Is het team zelf in staat om boven de materie uit te stijgen? Welke weerstanden kom je tegen bij het kijken naar? Overtuigingen, informele of formele regels, cultuur, praktijk. Wat gebeurt er als je kijkt? Kunnen we veranderen? Willen we veranderen? Boeiend!

Omdenken. Glas halfvol, glas halfleeg. Waar is de kraan? Sommige situaties zijn niet te veranderen zoals jij direct zou willen. De witte broek kun je in een zakelijk gesprek of training niet uittrekken. Althans dat levert weer hele andere gesprekken op of in ieder geval een andere verklaring.Alleen door naar de situatie te kijken kun je wel een beweging tot stand brengen.

Neem je vandaag eens voor om naar een gebeurtenis anders te kijken…

http://www.managementboek.nl/zoeken?q=Gunster?affilitatie2488

Verander de wereld begin bij jezelf

Maandag in de avondzon in afwachting van een vriendin die komt eten... Nog even tijd om een boek door te bladeren; een nieuw boek dat ik zaterdag in een winkel op de Witte de Withstraat onverwachts aantrof:
Effectief Idealisme, op pad met pioniers

Geen fancy uitstraling, wel een titel die nieuwsgierig maakt. Vol verwachting nestel ik me op het bankje bij de haven. Het boek leest als een trein. Grote letters, vlot geschreven en een boeiende inhoud. Wat is er voor nodig om een idealist te zijn?

"Een idealist?", denk ik. "Dat is toch iemand met geiten wollen sokken op de barricades, die met oogkleppen voor maar 1 ding wil en dat is zijn doel bereiken?". Ietwat gechargeerd dat wel...
Dat vraagt om nader google-onderzoek. De diverse invalshoeken van het woord idealisme op wikipedia verduidelijken de term niet. In tegendeel.
Daarnaast bestaat ook zoiets als ‘Praktisch idealisme’, net als ‘Duits idealisme'. Sommige links leggen bij idealisme zelfs de link naar een hersenziekte…Maar dat zijn dan eerder persoonlijke opvattingen. Een synoniem voor een idealist is een dromer, een hemelbestormer. Dat geeft duidelijkheid. Door een koppeling met het woord 'effect' kun je denken dat de dromen die deze hemelbestormers najagen blijkbaar hun omgeving positief in beweging brengen.
De definitie van een idealist wordt in het boek niet gegeven. Wel worden een aantal idealisten beschreven, die in de ogen van de auteurs , effectief met hun idealisme, hun dromen, om weten te gaan. Idealisten van eigen bodem.

Een idealist wil de wereld veranderen. En begint bij zichzelf. Vaak aangewakkerd door frustratie, confrontatie of eigen ellende. De verhalen van Hans van Putten (Thomashuizen) en Willemijn Verloop (War Child) zijn treffend en geven me kippenvel. Het verhaal van Women on Waves zet me aan het denken.

Het is goed om te lezen dat mensen de energie kunnen zien in een negatieve ervaring. Daar het vermogen tot verandering in opmerken. Niet alleen het besef hebben dat het anders kan, maar ook de mogelijkheden daadwerkelijk onderzoeken en er voor gaan! Durven je dromen te delen en na te jagen. Noodzakelijk lijkt daarbij een persoonlijke gedrevenheid, geloof en ongelofelijk veel (innerlijke) kracht. Weten wat jezelf bent en jezelf durven zijn. Wees uniek. Echte onafhankelijkheid. Ineens sta ik weer stil bij de teksten van Covey die iedere dag op onze scheurkalender voorbij vliegen. Win-win. Wederzijdse onafhankelijkheid. Mooi, moeilijk.

Ook is er in het boek aandacht besteed aan de vele drempels die een verandering tegenhouden. Het evenwicht tussen aardig gevonden (willen worden) en doen wat je wilt. Botsen met je verschillende rollen en je omgeving. Veranderen in de huidige tijd.

Het gebruik maken van de kansen in diezelfde huidige tijd is tegelijkertijd een effectief middel. Ook van zaken die plotseling voorbij lijken te komen. Andere effectieve middelen om de verandering voor te zetten is het nemen van risico’s, effectieve communicatie, het positief gebruiken van weerstanden, je nadelen weten en het gebruik van humor. Durf stil te staan, te kijken en te pakken wat langs komt. Op zoek naar de aansluitingen en de grenzen. Al eerder vertelde Jaap Boonstra (zie eerder blog ) dat juist daar de kracht/energie zit om te veranderen. De idealisten in dit boek hebben die grenzen opgezocht en er gebruik van weten te maken.

-Vier de kleine stappen en wees trots op wat je samen bereikt-. Recent refeerde ik aan iets dergelijks tijdens een twitter over het WK en de Nederlandse houding. Het is mooi dat Nederland de kleine stappen vierde, als ook de feestelijke huldiging van de tweede plaats. Het WK ideaal is (dit jaar) niet bereikt. Wel veel op de weg daar naar toe. Denken we er zelf wel voldoende aan om ook trots te zijn op wat we nu bereikt hebben? In het groot en in het klein? Zakelijk als prive? In relatie en gezin? En richten we ons niet alleen (teveel?) op toekomstmuziek?
Dit triggert me ook op de term Storytelling; het vertellen van de verhalen. Een middel om ondermeer stil te staan bij de stappen die al genomen zijn (verleden) of de huidige situatie (nu). Ideeën borrelen in me op...

RESPECT. Dat is wat ik voel voor de mensen achter deze verhalen; … petje af. Ook voor de auteurs die dit in een inspirerend boek weten vast te leggen. De verhalen boeien en zetten aan tot denken. Een boek over drijfveren, over idealen, over vallen en opstaan. Over mensen die verandering weten aan te brengen in situaties waarin een ander in een dip belandt en passief blijft. Natuurlijk roept het vragen op. Uiteraard zijn deze verhalen te kort. De kracht van de mensen, de boodschap, de beweging, daar gaat het om.
En de vraag: Hoe ver durf jijzelf te dromen en ervoor te gaan? Wat is het jou waard?

In de loop van de dagen lees ik het boek met plezier uit. Mijn aantekeningenblok telt maar liefst 6 pagina’s. Dat betekent schrappen voor een blog en bergen ideeen en kennis voor in mijn persoonlijke rugzak om in te zetten.

Verander de wereld begin bij jezelf.


Effectief Idealisme, op pad met pioniers
Door Eelco van den Dool en Marjan van Dasselaar, uitgegeven door Ten Have in 2010
www.warchild.org
www.thomashuizen.nl
www.womenonwaves.org
http://nl.wikipedia.org/wiki/Idealisme
http://www.encyclo.nl/zoek.php?woord=idealist

Wie coached de patiënt door de zorginformatie?

“De informatiepositie van de patiënt” Papernote 31 van het HEC.

Een publicatie waar je niet zomaar doorheen bladert. De informatiedichtheid is nogal groot. Het onderwerp wordt aan veel kanten belicht en zet je aan het denken.
Soms roept dat herkenning op; BSN, NEN7510, EPD perikelen, regionale netwerken versus LSP, UZI (nog niet uitgerold?)…
Soms rijzen er vraagtekens. HL7 is toch niet de standaard voor EPD’s? Heb ik het dan toch verkeerd begrepen? In welke categorie vallen de terminale patiënten in de gekozen indeling; chronisch-geestelijk-incidenteel?
Naast bekende begrippen toch ook nieuwe informatie. De term PHR (Personal Health Records) kende ik, die van PGD (Persoonlijk GezondheidsDossier) nog niet. Ik ga ook zeker de Engelse website www.healthtalkonline.org een bezoek brengen. Ben nieuwsgierig naar het concept.

De papernote is geschreven om bestuurders, beleidsmakers en politici aan het denken (en liefst ook doen...) te zetten over de informatiepositie van de patiënt (/cliënt) in Nederland. Met de auteur Rachel Gerads sprak ik over haar rapport in relatie tot mijn onderzoek naar visies op verbetering van zorg en zorgpersoneel. Een bevlogen dame die de afgelopen jaren in de wereld van RVZ en Nictiz rondwandelt. Het werd een lang en boeiend gesprek waarbij we vooral stil stonden bij het 'coachen van de patiënt'.

Vol energie en met de papernote onder mijn arm liep ik het VWS gebouw weer uit. Reden om thuis tegelijk de publicatie door te bladeren. Bij het lezen merk ik dat de eerste aanbeveling de meeste reactie bij me oproept. Andere aanbevelingen zijn concreter en richten zich meer op invoering of aanscherping van wet- en regelgeving. De eerste aanbeveling zal veel meer impact hebben op het primaire proces; de eigenlijke zorguitvoering en de onderlinge samenwerking tussen zorgdisciplines, ketens en, niet te vergeten, de patiënt.

De aanbeveling luidt:
Laat zorgverleners de patiënt begeleiden bij het verwerken van informatie
In zijn algemeenheid een goed statement. Wellicht zelfs een open deur. Eigenlijk mag je verwachten dat dit onderdeel van het onderwijs en de uitvoering van zorg is… Toch? Het gaat echter om de uitleg, de nadere invulling:

Bestuurders van zorginstellingen en beleidsmakers zouden zorgverleners in staat moeten stellen om de patiënt te begeleiden in het proces van het verwerken van het grote volume aan beschikbare informatie. Huisartsen en medisch specialisten zouden meer ruimte moeten krijgen om voor de patiënt een coachende rol te gaan vervullen. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het inzetten van nurse practitioners. Door het uitvoerende werk over te laten aan deze medewerkers is het mogelijk om ruimte te winnen in de agenda van de arts om meer als coach op te treden. ICT kan deze manier van werken faciliteren. (Citaat pag.72)

Naarmate de uitleg vordert rollen de gedachten, emoties, ervaringen en ideeën dwars door elkaar heen in mijn bovenkamer. Ik kan me vinden in het advies,maar de toelichting roept verschillende reacties op.
Het begeleiden van de patiënt (en/of diens mantelzorgers) bij het verwerken (verkrijgen en vertalen) van de informatie over zijn/haar ziekte kan zeker worden verbeterd. Daar valt nog veel te winnen voor alle partijen. Lees; instellingen, zorgverleners, overheid, verzekeraars, patiëntenverenigingen en patiënten zelf.
Inzet van nurse practitioners...Dat is een andere discussie...
ICT kan een hulpmiddel in zijn. Zeker.
Of de coachende rol bij een (huis)arts gelegd dient te worden, vraag ik me ten zeerste af. Met het risico wellicht een oeroude discussie over de poortwachter, ‘spin in het web’, op te roepen vervolg ik toch het blog…

Uiteraard dient iedere zorgverlener (arts of niet) zich te realiseren hoe hij met de patiënt communiceert en deze informeert. Vakjargon is niet aan te bevelen. Tijd, gebruik van ICT, sociale vaardigheden en gesprekstechnieken wel. Echter coachen? Dat vergt meer van de individuele zorgverlener. Waar houdt het informeren op? En waar begint coachen? In welke verhouding staat dit tot het verlenen van de primaire zorg?
In de jaren 80 leerde ik op de hbo-v de patiënt vanuit een holistische visie te benaderen (theorie van Rogers). Dat betekende dat we bij de zorgverlening de totale gezondheid en het welzijn van de patiënt in ogenschouw namen. De patiënt was meer dan alleen de wond die genas, de controle van de insuline of de inschatting van ADL activiteiten. Het verpleegkundig plan dat samen met de patient werd opgesteld keek ook naar andere omstandigheden. Vooral binnen de thuissituatie. In de afgelopen jaren zijn verpleegkundigen steeds meer –verplicht- taakgerichter gaan werken. Zijn de huidige verpleegkundigen nog in staat om het geheel te overzien van de mens, zijn omgeving en zijn (keten)zorg?
Medici worden veelal opgeleid vanuit een dualistische visie. De primaire zorgverlening die zij verrichten is gericht op een specifiek gedeelte van de patiënt. Specialisten zijn niet voor niets gespecialiseerd op een bepaald onderdeel. Zij hebben op dat gebied alle kwaliteiten in huis. Is het dan zinvol om deze beroepsgroepen te vragen om de patient te coachen?

Uit de papernote blijkt duidelijk de behoefte van de patient aan ondersteuning bij het verwerken van (zorg)informatie. De vraag is of dit sec door (para)medici of verpleegkundigen dient te geschieden.
Tijdens het gesprek met Rachel passeerden termen als buddy, patiëntcoach en casemanager. Zijn dit nieuwe zorgverleners of bestaande partijen in de zorgketen? Verstaan we hier hetzelfde over binnen de zorg?
Al met al een goede aanbeveling om opgepakt en verder uitgewerkt te worden. Wie pakt de handschoen op? En welke invulling geeft de zorg hieraan?

Mag ik dromen?
Stel de patient (of de mantelzorger/vrijwilliger die de patiënt begeleid) kan, als hij dat zelf aangeeft, in meer of mindere mate (kosteloos) gebruik maken van een professionele partner die:
• Oog heeft voor de patiënt als geheel (psyche, somatiek,spiritualiteit, etc.)
• De woon-, relatie- en werkomstandigheden van de patiënt kent
• De patient helpt bij zijn weg door de berg van informatie
• Als intermediair optreedt bij contacten met zorgprofessionals
• Overzicht heeft over de keten van zorg. Zowel binnen cure als care. Zowel binnen de reguliere gezondheidszorg als de alternatieve sector.

Met als doel om de patient te helpen bij het verwerken van de informatie over zijn/haar ziekte, de zorg op elkaar af te stemmen en de gevolgen voor zichzelf, werk en omgeving in te schatten en op te acteren.

Dat roept vragen, vervolgdiscussies, maar vooral mogelijkheden voor verbetering op.

Zeker nu een van de ICT hulpmiddelen in een centrale informatievoorziening(landelijk EPD) voorlopig tot stilstand is gebracht...


Achtergrond informatie:

De informatiepositie van de patient
Papernote 31, SDU Uitgevers 2010
door Rachel Gerads, Theo Hooghiemstra, Bert Arnold en Anja van der Heide

Martha Rogers; Verpleegkundige methoden en technieken; Holisitische mensvisie
http://books.google.nl/books?id=FhSdPFpKaDgC&pg=PA97&lpg=PA97&dq=holistische+mensvisie&source=bl&ots=ZtirxYFamc&sig=JcReUW5rga03HAx13zmhYr1YYeI&hl=nl&ei=3jUyTODaEsqMOLfF8PIB&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CCcQ6AEwBA#v=onepage&q=holistische%20mensvisie&f=false

Bewust(er) kiezen op 9 juni

Kort voor de verkiezingen. Te kort voor een goede vergelijking. Toch wil ik iets meer verdieping dan ik vanmorgen (7 juni) in het AD aantrof. Gezondheidszorg=basispakket?? Nee, de zorg is meer. Gelukkig. Marktwerking is een hot item. Veiligheid (EPD, terugdringen fouten) idem dito. Om maar niet te spreken van de komende personeelsproblematiek en de roep om op andere wijze zorg te verlenen. Van patiënt naar klant, zorg met passie.

Wat zeggen politieke partijen daarover? Ik heb weinig verstand van politiek. Ben niet zo gevoelig voor kleuren. Wel voor wat men zegt en waar iemand concreet mee aan de slag gaat. Uiteindelijk maken de partijen gezamenlijk een nieuw beleid voor ons land. Dan is het toch niet gek om te veronderstellen dat de partijen kijken naar het huidige beleid? En niet alleen aangeven wat ze radicaal anders willen of stop willen zetten?

Het kabinet heeft in Samen werken Samen leven 74 doelstellingen voor de afgelopen regeerperiode geformuleerd. Vijf daarvan toegespitst op de beleidsterreinen van VWS (in een notendop):

35. Uitbreiding van vrijwilligers en behoud van mantelzorgers in 2011.
45a. Vermijdbare schade in de ziekenhuiszorg voor 2012 te halveren.
45b. Burgers kiezen met behulp van KiesBeter.nl.
45c. Cliënten geven 90% van AWBZ zorgaanbieders een voldoende voor kwaliteit.
45d. In 2011 zijn de rechten en plichten van patiënten wettelijk vastgelegd.
46 Meer patiëntgerichte zorg door vernieuwing van zorgconcepten en innovatie.
47 Betere hulp en opvang voor tienermoeders.
48 Verbeteren en versterken palliatieve zorg.

Stuk voor stuk doelstellingen die een belangrijk effect op de gezondheidszorg kunnen hebben. Op de verbetering van de zorg, de zeggenschap van patiënten en hun omgeving, de kosten en het personeel wat in deze branche werkzaam is. Ik verwacht dan politieke standpunten die daar op inhaken. Partijen die zich uitspreken over bijvoorbeeld:

• Het behoud van een tegemoetkoming voor mantelzorgers .
• Ingezette vermindering van schade (EPD? VMS?).
• Transparantie (Kiesbeter in relatie tot andere ‘kwaliteitswijzers’?).
• Toezicht op de AWBZ? Rol van het CIZ, CAK en CVZ?
• Invoering van de Wet Cliëntenzorg wel of niet?
• Uitspraken over zorgconcepten als Magnet Hospitals? Lean? HPO? Planetree?
Behoud van personeel en aantrekken nieuw personeel (rapport ZIP2009)?

Mondjesmaat zie je deze aspecten terug in de partijprogramma’s. Het maakt de keuze er niet eenvoudiger op. Temeer omdat ik niet alleen voor zorg kies, maar ook nog als mens (gelukkig) betrokken ben bij meer speerpunten op de politieke agenda.

De V&VN heeft een poging gedaan om alle programma’s met elkaar te vergelijken vanuit het oogpunt van patiënten en personeel. Vervolgens zijn cijfers gegeven aan de (programma’s) van de politieke partijen. Zie:
http://www.venvn.nl/LinkClick.aspx?fileticket=rc0NXHscPtg%3D&tabid=679

CDA, D66, Groenlinks scoren 7,5. Ton slechts een 4 en PvD 1,5.
Verduidelijking denk je dan. Een zucht van verlichting. Dat maakt de keuze weer wat gemakkelijker. Ik ben namelijk bang dat een koude douche en dergelijke adviezen me in dit geval niet ‘automatisch’ de juiste keuze laten maken (zie eerder blogverslag).

Niet iedereen kan zich vinden in de resultaten van het onderzoek:
http://www.sp.nl/zorg/nieuwsberichten/7733/100531-zorgmeetlat_v_vn_vergeet_zorgbijlagen_van_sp_verkiezingsprogramma.html

Wat zegt dat over de waarde van de rest van de rapportcijfers? Zucht. De keuze blijft lastig. Het gaat uiteindelijk om wat er gebeurd met de ingezette ontwikkelingen binnen de gezondheidszorg en de uitvoering van nieuwe doelstellingen voor de gezondheidszorg.

Eerlijk gezegd hoop ik dat niet alle ontwikkelingen worden stopgezet en Nederland een totaal ander pad inslaat. Er gaat dan veel, heel veel tijd, verloren aan het praten, polderen en aanpassen van systemen en processen. Voordat de zorg (lees patiënt en personeel) dan echt baat heeft bij de veranderingen zitten we weer in een volgende regeerperiode en zijn we veel verloren euro’s verder.

Eerlijk is eerlijk, genoeg veranderingen, genoeg potentiële opdrachten voor een kleine zelfstandige :). Toch werk ik liever aan een verandering die er toe bijdraagt dan ‘slechts’ een wijziging doordat de neuzen een andere kant op staan en men diezelfde neus optrekt voor recente ontwikkelingen en activiteiten.

Succes met stemmen!

Tolle kan even wachten. Het NU niet.

Het is stil in huis. Geen kids thuis. Partner Peet is voor drie dagen naar School voor Coaching. Zomaar tijd, alleen tot woensdagmiddag. Tsss… Tuurlijk doe ik niet niets, wat denk je? Toch is dit wel zo’n moment waarop je nadenkt “wat zal ik eens doen met die zeeën van tijd?”.
Bewust sta ik stil bij alle mogelijkheden voor de invulling van de resterende circa 36 uur. Slapen, eten, huishouden en ‘zelfzorg’, een berg sociale contacten die me lijkt te roepen “bel me, bel me”. Zal ik genieten van een filmpje met een vriendin? Uit eten, theater, sauna? De druk van het ZZP-schap komt zowaar ook weer voorbij. Kom op L! Geen opdracht=geen tijd te verliezen. Acquireren, NU. Stop die dag vol afspraken!

Mooi niet. Vandaag besteed ik in ieder geval aandacht aan mijn uiteinden. Beneden aan beginnen. Dus liet ik me vanochtend zooltjes aanmeten en mijn kuiten ‘lek prikken’ om overtollige energie weg te laten vloeien. Dit moet resulteren in het gebruiken van de spiksplinternieuwe loopschoenen die al een paar maanden verlangend in de kast staan. Na een keer in gelopen te hebben wilde mijn knie niet meer meedoen. Door de warme kuiten (mijn hemel wat kunnen twee maffe acupunctuurnaaldjes veel effect hebben) vervalt, op advies van de podo, het kickboxen van vanavond.

Tijd vrij voor het andere uiterste; mijn hoofd. 18.00 uur scherp gaat de 4 uur durende dvd van Eckart Tolle aan. Ik ga eens voor het hele verhaal, neem ik me voor. Iedere keer als we de dvd kijken raken we na een uur in gesprek en is dat eigenlijk voldoende. Nu wil ik gewoon eens luisteren. Bijzondere kerel die Tolle. Niet alleen de dingen die hij zegt, zelfs zijn non-verbale uitstraling; houding,kleding, stemgeluid, de stilte, het gegiechel tussendoor.
Ben net gestart met Twitteren en bedenk me dat het leuk is om alvast te zoeken naar een fragment voor een Twitterberichtje morgen. Zul je zien; tref ik een mooi fragment wat me weer aan het denken zet. Evenwicht . Je eigen ik. Streven. Loslaten. Ieder mens is al verlicht.

Mijn blik valt op de tijd. Het is intussen 17.30 en ik moet nog eten…Dan breekt na 2 dagen regen zo laat op de dag de zon door, NU dus. Ook dat nog. Wat doe ik binnen? Die vraag geeft de doorslag. Met een lekker maal (heb mezelf verwend door vanmorgen na podo langs Smidt Zeevis te rijden), inclusief wijntje kruip ik achter de tuintafel. Vol in de zon, met uitzicht op onze haven(tje) en de kippen van Ad aan de overkant. Zorgvisie ligt voor me op tafel. Interessant onderwerp; zorg en de komende verkiezingen. Kan ik tegelijk combineren…Handig toch 2 dingen tegelijk? Plotseling zie ik mezelf; ik proef weinig, hoor niets en de Zorgvisie informatie dringt ook niet echt top door. Of is dat toch de witte wijn?

Stop! Ik moet lachen en leg de Zorgvisie op zij. Tijd om te eten, bewust. Tijd om te genieten. Ik voel de wind en zon op mijn gezicht. Hoor een duif, de wind door de bomen, de pauw op het dak van een auto springen. Er zijn weer kuikens! Die zijn al groot. Ruik vervolgens de sigaret van de buurman langswaaien, lekker is anders. Proef mijn zalm en de asperges (tja beetje begeleiding kan geen kwaad…). Vanuit de verte hoor ik het gefluit van “de oma van Loes” ;een prachtige oude kleine fragiele vrouw, grijze knot en stoere broek met daaronder wandelschoenen. Tijd voor het uitlaten van haar viervoeter. Ze is me niet bewust, kletst tegen haar hond en wandelt vrolijk verder. Mooi mens. Ik leg mijn lekgeprikte kuiten nog een tandje verder onder de tafel en schuif met mijn ogen dicht onderuit in mijn tuinstoel. Tolle moet nog effe wachten, eerst maar eens het NU.;)

http://www.youtube.com/watch?v=rdgO4UDrwm8&feature=fvw

(en waarom die foto van de vakantie en niet van de tuin? Omdat ook dit een moment was waarop niets belangrijker was dan het nu, genieten van wat ik zag)

Koud douchen voor je innerlijke balans

Na 5 maanden hard doorwerken staat mei in het teken van niets doen. Een uitdaging op zich. Niets doen om vanuit dat moment te komen tot nieuwe inzichten en keuzes.
Eigenlijk is ‘even niets doen’ het moeilijkste wat er is. Laat staan keuzes maken. In een periode van niets doen kunnen keuzes je overspoelen en onrustig maken. Je kunt namelijk zoveel doen, of niet. In zo’n periode komt Rients Ritskes uit de kast. “Zen en keuzes maken. Oosterse wijsheid voor praktische mensen”.

Overal uit het boek steken vrolijke gele post-it briefjes omhoog. Binnenin ziet het grijs van het potlood. Citaten, “open deuren”, beschrijvingen van reacties, verhalen van Zen meesters en praktische tips. Het boek bevat zóveel waardevolle informatie. Ik lees het met een blik van herkenning, opluchting en zin om het toe te passen. Waarom is het toch zo moeilijk om die wijsheden te onthouden, integreren in je systeem en onbewust te putten uit de kennis als je het nodig hebt?

Het is mooi; het proces van het maken van een weblog. Wat zal ik dit keer uit dit boek citeren? Wat wil ik doorgeven? Waardoor breng ik een ander in beweging? Is een samenvatting dan toch handig? Chronologisch, langs de hoofdstukken van het boek? Of gewoon datgene wat nu, nu tijdens het schrijven oppopt? Meestal ingegeven door gebeurtenissen, ervaringen en gesprekken van de afgelopen dagen.

Het is mooi; deze gedachten sluiten precies aan bij het eerste hoofdstuk van het boek. Een centraal thema in het boek. Wat helpt je bij het maken van de juiste keuzes? Hoe kun je met minder moeite kiezen? Zo’n handleiding wil iedereen toch in zijn boekenkast?

Geen zweverigheid,gewoon praktische adviezen, waaronder:
Sluit ’s morgens het douchen af met koud water. Verfris je lijf, verfrist je geest.

Simpel gezegd. Minder simpel uitgevoerd. Uiteindelijk moet je toch zelf bewust kiezen en de koude kraan opendraaien. Daar komt het op neer. Niet alleen lezen, maar ook het lef hebben om ook daadwerkelijk de keuze voor jezelf te maken en deze daadkrachtig uit te voeren.
Wat volgt zijn twijfels. Innerlijke strijd tussen hoofd en hard, denken en doen. Je kunt zelf die innerlijke strijd verminderen. Beter in balans komen door gedachten, gevoelens en gedrag op elkaar aan te laten sluiten. Rients beschrijft daarvoor diverse tips. In vogelvlucht:

• Inprenten: Neem van tevoren de tijd om je handeling/keuze in te prenten.

• Schriftelijk bevestigen: Schrijf je voornemens op.

• Druk op de ketel houden: Houd jezelf scherp. Blijf bezig.

• Afspraken maken: Blijf in contact met anderen.

• Fysieke druk: Door sporten zie je de wereld scherper.

• Ademhaling: Adem bewust. Train je ademhaling.

• Meditatie

Het werkt. Echt. Mits je het ook toepast. Zelf. Niet alleen denken.

Bij deze neem ik me voor om de eerst volgende keer af te sluiten met een koude douche en energiek de dag in te springen. Misschien lukt het dan de komende dagen sneller een hoofdstuk uit te kiezen om te delen op het web :).

Zen en Keuzes maken
Door Rien R.R. Ritskes
Uitgegeven door De Driehoek, ISBN 90-6030-573-6
Verkrijgbaar ondermeer via Bol.com en Managementboek.nl

Veranderen in de werkelijke tijd

Soms groeit er iets moois naast de geplande weg.

Twitteren voor de verandering
Twitteraar pur sang. "Waar zit jou weerstand om niet te gaan twitteren?". Het veranderproces van vanavond, aldus Jaap Peters. De drie twitteraars in de zaal treft het niet. Mij eerlijk gezegd ook niet. Er zit geen weerstand. Eerder een bewuste keuze. "Als je twittert en veel wordt gevolgd ben je een leider". Even denk ik "dat is interessant", vervolgens komen er tien vragen en opmerkingen langs over (goed) leiderschap, veranderaar en volger. Peters zet ons wel in de eerste vijf minuten aan het denken.

Het geboeid luisteren volgt pas later, na zijn verhandeling over zijn sites, colleges en boeken. De titels spreken aan en roepen tegelijk een negatief gevoel op (Intensieve menshouderij, Bij welke reorganisatie werk jij). Peters vliegt door de inhoud van zijn boeken, waaruit ook nu weer blijkt dat er veel te vertellen valt en 3,5 uur kort kan zijn.

Hoe zinvol is een maakbare wereld?
Rode lijn is het geven van ruimte als leidinggevende aan werknemers. Ruimte om zelf te acteren en te beslissen. Daarbij heeft het effect om stil te staan in het hier en nu, los te kunnen laten en te improviseren. Aansprekende voorbeelden volgen over de Arena en zijn grasmat, twintig hulpverleners in 1 gezin, een goed bedoeld (niet) overzichtelijk kruispunt met 20 borden en de watertomaat. Stuk voor stuk voorbeelden van goed gemanaged; uitgevoerd binnen tijd en budget. Alleen niet meer te pruimen voor de eindgebruiker. "In de werkelijke tijd, nu, waardeloos".
Peters benoemt het verschil tussen de werkelijke en geplande tijd en neemt ons mee in de huidige "maakbare wereld". Organisatie die van A naar B willen komen en punt B als uitgangspunt nemen. Vervolgens beredeneren ze terug naar A en rollen de veranderingen over A uit in de geplande tijd. Peters verhaal over uiteindelijke watertomaten en ongezonde kippenteelt worden met humor en scherp neergezet en zijn treffend. Het gevoel komt (al weer) binnen van een wereld die bezig is met de toekomst en vergeten is stil te staan.
Uiteraard zijn er veranderingen die wel zo doorgevoerd kunnen worden. Neem de nieuwe versie van een berichtenstandaard (mits weinig impact op de achterliggende processen), neem een nieuwe versie van kantoorautomatisering. Helaas worden ook complexere veranderingen via de Prince2 methodiek aangepakt. Strak vooruit gedacht. Daar moeten we naar toe en nergens anders, volgens die lijn. Bij de eindevaluatie (zo die er is) kijken we wel om. Aan Pino (Prince in Name Only) doen we niet hoor! We doen het hier goed. Mmmm.
Is 'het' dan de uitvoering van Prince2 of de daadwerkelijke verandering met oog voor de werkelijkheid en de totale setting waarin de verandering plaatsvindt?

Voel de shit
Tegenwoordig knippen we het geheel op in blokjes. Een totaal proces delen we op in stukjes, waarbij we vergeten (?) te kijken naar de onderlinge verbinding. Is dat, deels, te voorkomen door een (project)manager of leidinggevende aan te stellen met verbinding met het product? Met vakmanschap? Of op zijn minst affiniteit met de corebusiness, het primaire proces? Een discussie ontstaat in de zaal over de waarde van vakmanschap en het wel of niet kunnen openstaan voor nieuwe methodes. Boeiend. Mijn vraag is nog niet beantwoord.
Een vaak terugkerende vraag tijdens opdrachten en in het bedrijf, dat ik enige tijd geleden runde met twee zakelijk partners. Partners met deskundigheid in andere branches dan de zorg. Bewust gekozen om zo van elkaars kennis en kunde, juist ook uit andere branches, te leren. Ik was verantwoordelijk voor de zorg, maar in totaal bedienden we ook andere sectoren. Met hen ontstond vaak een levendige discussie over het inzetten van onze mensen in de zorg. En dan met name die collega's die wel veel verstand van projectmanagen maar niet van zorg hadden. "Je kwaliteiten kun je overal inzetten, ongeacht de branche" was de slogan van mijn partners. “Je moet verstand hebben van de zorg. Ooit met de poten in de modder gestaan hebben” bracht ik daar tegen in. Intussen denk ik genuanceerder dan toen. Voor een deel kan ik me nu vinden in de andere visie. Het wachten is nog op een eigen ervaring buiten de zorg (of overheid of verzekeringen) om het écht te toetsen :). Of zou het post rondrijden op de Shell als hbo-v studente zo'n 22 jaar geleden meetellen? ;). Toch blijft het in mijn visie belangrijk dat je als veranderaar (manager, projectleider, etc.) wel degelijk affiniteit en enige kennis van de materie hebt waarin je werkt. Onder voorwaarde dat deze kennis je niet weerhoudt voor het openstaan van veranderingen. Een verander dient zich in te leven in de organisatie waar hij bij betrokken is. Niet zomaar door even ‘deskresearch’; een site of een boek in te kijken. Neen. Juist op de manier die Boonstra in zijn eerste college ook al aangaf. Door ook met werknemers te praten, het proces zelf te observeren en waar mogelijk een moment deel te nemen. Voel de shit waar een ander in zit.

Smaak naar meer
Veranderkunde. Mooie materie om bij stil te staan en mee te nemen in het werken. Veranderkunde is maatwerk. Een verandering gaat van binnen naar buiten. What's in it for me? Voor de werknemer, voor de organisatie. Iets moet binnen in veranderen om de buitenkant te kunnen wijzigen.

To be continued
Peters’s koppelt zijn visie aan de film The Matrix. Een trilogie die jaren geleden een hype was. De films zelf heb ik zeker al 2 keer bekeken. Een derde zit in de planning met in het achterhoofd de vertaling van Peters. Leuk item voor een volgende blog. Of zou een vertaling over veranderkunde ook heel goed aansluiten bij Avatar? Zonder gekheid, ook een film met meer inhoud dan de meesten denken. Interessant om die gedachten eens te ‘bloggen’.

We hebben van Peters’s college geen boek ontvangen. Wel een tweetal artikelen en een luistercd . Bij het vertrek mogen we een exemplaar van Slow Management uitkiezen. Met mijn buurman van deze avond raak ik in gesprek, waardoor we pas later kunnen kiezen uit de exemplaren die nog over zijn. Gelukkig ligt er nog een exemplaar over Vakmanschap. Naar aanleiding van de nog openstaande vragen een interessante uitgave (ook al is die uit 2007) om thuis eens rustig na te slaan.

www.slowmanagement.nl

Veranderen met behoud van identiteit

“Zo, díe man zat echt dicht tegen mijn allergie hoek aan”. Terwijl ik naar buiten wandel, blij van weer een waardevol college hoor ik mijn ‘mede-college-gangsters’ tegen elkaar praten. Ik kan er wel om lachen. Onderweg naar de betaalautomaat spreek ik een ander aan. “En?”. Deze dame is in de war vertrokken. “Misschien omdat ik teveel bij mijn werk zat?”. Inmiddels lachend stap ik op de rij voor de automaat af en drop wat stelliger de vraag bij twee heren “Ook in de war na het college?”. Maar neen, deze delen mijn enthousiasme.

Handelen niet denken. Niet de neuzen dezelfde kant op, maar de handen. Wierdsma vergelijkt een goed veranderproces (wat is goed?) liever met een trektocht in plaats van een georganiseerde reis. Je reist, weet de richting, maar niet exact de route. Een trektocht is echter niet ad hoc en heeft wel degelijk grenzen. Hij trekt daarbij de vergelijking met op de bonnefooi op vakantie gaan. Als je onderweg bent naar het zuiden kan de route veranderen en de eindbestemming nog niet vaststaan, maar plotseling naar Noorwegen trekken is geen optie. Het stellen van grenzen geeft de mogelijkheid tot leren. Kijk naar een ouder-kind relatie. Een kind ontwikkelt zich door de grenzen op te zoeken. Het aangeven van grenzen is daarbij een wezenlijk onderdeel van de opvoeding (het verandertraject van klein naar groot ;) ).
De trektocht onderneem je samen. Verbinding met de ander is belangrijk. Co-creatie om samen tot iets nieuws, tot iets moois te komen is een middel.

Inderdaad. Geen vastomlijnde strategie. Veel input over wat effectief kan zijn in een veranderende omgeving. Veel praktijkverhalen, interactie met de zaal en pittige uitspraken van Wierdsma. Ook deze avond vloog voorbij. De ruim 90 PowerPoint sheets zijn niet allemaal aan de orde geweest. Logisch. Prima. De avond op zich gaf al voldoende stof tot nadenken. Co-creatie, verbinding, grenzen, eigen identiteit, een organisatiekom in plaats van Strategisch-Tactisch-Operationeel denken en de Plek der moeite.

Inderdaad. Ook hier en daar verwarrend. Na het recht toe recht aan verhaal van Caluwé is Wierdsma’s betoog minder grijpbaar, minder logisch en zeker niet gestructureerd. De bevlogenheid van de spreker spat er vanaf. Af en toe staat hij stil, haalt diep adem en meldt quasi zuchtend dat we ‘niet nog meer laatjes moeten opentrekken’. In 3,5 uur tijd wil hij 12 uur lesstof kwijt. Dat lukt overigens wel. Niet alleen door de snelheid en diversiteit. Ook van dit college zijn begeleidende artikelen, een boek en cd geleverd.

De kern van veranderen is het continueren van identiteit in zich wijzigende omstandigheden. (Wierdsma 2001)
Ongeveer zeven jaar geleden zag ik in Villa di Maiano in Fiesole (I) een borstbeeld wat me erg aanspraak. FRANGAR non FLECTAR.
De tekst en het beeld straalden kracht uit. Vertalen kon ik het niet maar het hield me bezig en werd belangrijk in de jaren die volgden. Twee jaar geleden gaf mijn vriend betekenis aan de tekst. I’m broken. Ik veer niet mee, ik breek nog eerder . Woensdagavond schoot het beeld weer door mijn hoofd.
De wereld verandert en jij verandert mee zonder dat je jezelf kwijtraakt. Mooi en moeilijk. Het is makkelijker voor velen om met de ‘rest’ mee te buigen. Bij je eigen kracht blijven vereist naast zelfkennis, doorzettingsvermogen en durf.

Mensen zijn vaak bang voor verschillen. Wierdsma geeft aan dat juist die verschillen waardevol kunnen zijn bij een samenwerking en bij een verandering. Verschil betekent dat je elkaar kunt aanvullen en niet snel zal beconcurreren op de gelijke vlakken. Dat zie ik en toch ben ik automatisch geneigd om te zoeken naar consensus. En niet naar consent zoals hij voorstelt. Harmonie is goed en van conflicten kun je leren. Volgens mij betekent het ook lef van de verschillende partijen om elkaar juist op andere vlakken op te zoeken. Dit vraagt ook om “onbevangen kunnen (en willen) kijken”.

Herhaaldelijk legt Wierdsma de link met zijn voorgangers die we de weken daarvoor mochten ontmoeten. De snelheid is overweldigend waarmee hij de onderwerpen de revue laat passeren en de verschillen en overeenkomsten die hij schetst. De radaren blijven draaien in mijn bovenkamer om het allemaal te volgen. Soms met heldere inzichten. Soms met een licht gevoel van kortsluiting.

De nieuwsgierigheid is opnieuw gewekt. Ik wil meer weten over Wierdsma en zijn ideeën. Vooral het principe Co-creatie en de Plek der Moeite vragen om nader onderzoek.
Nog één college. Daarna tijd genoeg om me te verdiepen en ‘alles’ in praktijk toe te passen.

Villa Maiano: http://www.fattoriadimaiano.com/it/villa/
Wierdsma en Swieringa; Lerend organiseren, als meer van hetzelfde niet helpt
Co-creatie van veranderingen; Deel 18 van de verandermanagement box

Gekleurd denken. Een leidraad bij veranderen van organisaties.

Gekleurd verandermanagement

“Denken over veranderen in vijf kleuren”. College van dr. L.I.A. de Caluwé. De derde op rij in de serie van colleges over Veranderkunde. Een college om wat langer over na te denken. Niet mijn eerste reactie aan een blog toe te vertrouwen. Eerst eens om me heen van gedachten wisselen. Dat is op zich al een goed teken. De theorie van Caluwé houd me in ieder geval bezig :).

Een rode papaver?
Waarom Caluwé’s geel, blauw, groen, wit en rood? Weer eens iets anders dan bedrijfsman, voorzitter, zorgdragers en groepswerkers (Belbin)? Of een, acht, twee, vier (Enneagram)? Waarom zijn zijn kleuren niet natuurlijker geformuleerd? Ik voel me toch echt een krachtige rode papaver, met een groeiende groene steel in een gelige ondergrond beschenen door helder wit licht onder een waterige blauwe hemel. Vast te soft voor veranderaars. En te cryptisch om wat mee te kunnen voor velen. Zelf zie ik er wel wat in ;).

Zelfkennis als voorwaarde voor veranderen
Voor dat lezers nu dreigen af te haken…Mensen, maar volgens Caluwé, juist organisaties zijn in te delen naar hun denken en handelen. Bij een kennismakingsgesprek met een organisatie kun je al inschatten welke kleurendruk, welk kleurendenken, overheerst.
Zijn college begon met het uitvoeren van een zelftest. Een van de belangrijkste onderdelen van (het ondersteunen bij) veranderen is het kennen van jezelf. Welke kleuren zijn bij jezelf sterk of minder sterk aanwezig? Zijn advies om die verandertrajecten aan te pakken in een omgeving die qua kleur dicht bij de jouwe ligt is aannemelijk. Daar voel je je wellicht het beste, kun je het meest je persoonlijke kracht aanspreken. Maar wat als je juist wilt leren om je te bewegen in een andere kleur? Helaas, daar was in dit college geen tijd voor.

Glasheldere theorie
Bewegend voor 50 studenten, tussen twee tafels en maar liefst vijf flipovers stak Caluwé een indringend betoog af over gekleurde organisaties. Enthousiaste reacties om me heen vertelden dat de theorie begrijpelijk is, herkenbaar en toepasbaar. Zelf heb ik daar wat moeite mee; mezelf of een organisatie in een kleur te laten gieten. Of überhaupt welk etiket. Wellicht is mijn zelftest met een redelijk gemengd kleurenpalet of het niet willen werken voor een puur blauwe of gele organisatie een bevestiging van het resultaat van de zelftest. Mijn buurman laat zich ook niet zo gemakkelijk overhalen en scoort extreem wit. ‘Glashelder ‘verklaart hij met een smile. Wat onze docent zelf is, wilde hij helaas niet verklappen.

Kleuren in steno
Uiteraard valt de kleurentheorie van deze spreker niet in 1 blog te vatten. Het begeleidende boek, artikelen en cd heb ik van het weekend doorgebladerd. Daarin gaat de auteur veel verder en worden de mogelijkheden van zijn theorie duidelijker. Dit college was slechts een kennismaking.
Met de kleuren kun je een organisatie en de mensen er in duiden. Het geeft je een “conceptuele helderheid”, waardoor de communicatie tussen mensen eenduidiger en helderder wordt. Het kan inzicht geven vanuit welke veronderstellingen de mensen denken. Tevens biedt het mogelijkheden voor de keuze voor de veranderaanpak. Daarin zit voor veel mensen om mee heen de waarde. Het risico van het afwerken van een bijpassend lijstje bij een kleur? Ton sur ton.
Gekozen is in dit denken, om de verschillende concepten in hoofdkleuren weer te geven. Bij het beschrijven van de kleuren en de denkbeelden van de mensen/organisaties die daarbij horen valt op dat Caluwé in dit college de negatieve kenmerken benadrukt. De voorbeelden die hij daarbij noemt zijn herkenbaar en worden met humor gebracht. Gelukkig is niet ieder bedrijf of mens compleet geel, blauw of groen. Een kleur overheerst meestal, waarop je je acties kunt bepalen.
Blauwdruk staat voor het hebben van uitgewerkte plannen, ontwerpen die langs een vast stramien worden ingevoerd. Het hanteren van een strakke Prince2 methodiek is daar een voorbeeld van.
Geeldruk denken heeft vooral te maken met de macht en de manier om tot coalitie te komen.
Bij rooddrukdenkers staat de mens centraal. Hoe is de sfeer, HRM methodes voor motiveren en belonen.
Groen is de kleur van het leren. Leersituaties creëren. Motiveren om verder te kijken.
Last but not least, wit. Uitgaande van de energie van mensen. Het natuurlijke verloop.
Caluwé in steno…

Goed instrument, maar geen doel op zich
Kleuren zitten diep in mensen, geeft hij aan. Rood moet in je genen zitten. Je kunt ze wel verstoppen. Voor even. Vroeg of laat loop je er toch -zelf- tegen aan.
Waarom zijn veel mensen zo enthousiast over dit college, over deze theorie? Zou het kunnen dat het veranderende organisaties beter grijpbaar maakt voor mensen? Het plaatsen in vakjes geeft duidelijk, houvast. “Als ik denk dat jij in een overwegend gele organisatie werkt, weet ik beter in te schatten hoe je bent en hoe ik zou moeten handelen om jou (organisatie) te bewegen om te veranderen."
Het gevaar van het denken in vakjes (kleuren, cijfers of rollen) vind ik, dat mensen worden ingedeeld en beoordeeld op deze indeling. Het helpt wellicht bij het inschatten van een situatie en het bepalen van actie/reactie. Het leren en beheersen van deze theorie is m.i. geen garantie tot succes. Zeker met in gedachten het verhaal van Homan. Deze theorie bevindt zich volgens mij in de linkerkant van de lijn die Homan bedoelde. De methodes en technieken om een verandering te beïnvloeden. Het is een hulpmiddel. Het overgrote gedeelte van de verandering is afkomstig van wat er tussen de mensen zelf plaatsvindt. De informele contacten, de gesprekken bij de koffie-automaat, het non-verbale gedrag.

Verdieping
Hoe dan ook wel een instrument om in de loop van de maanden mee te experimenteren en het boek er nog eens op na te slaan. De cd beluister ik verder in de file. Met recht in de file. Pff, waar is mijn rewindknopje? Wilt u deze term nog 1 keer herhalen??? File is een geschikt moment voor deze materie. Op kritische verkeersmomenten volstaat The Prodigy, of ander muzikaal intermezzo waar je minder bij na hoeft te denken ;).

Leren Veranderen, Handboek voor de veranderkundige
Door Leon de Caluwe en Hans Vermaak

De echte verandering komt van binnen

Energiek, verstrooide professor, adhd? Zelden zo'n turbulent college gehad. De reacties om me heen waren niet geheel positief. Tja, Homan's tong is af en toe scherp, hij houdt van rare woordspelingen en praat en denkt bijzonder snel. Zijn college is geslaagd "als je in verwarring raakt, want dan kun je iets leren".
Verwarrend vond ik het niet. Wel veel om over na te denken, veel om van te leren.

Tussen de familiebezigheden van de zondagmiddag probeer ik mijn gedachten over het college van me af te schrijven. Het college was al niet gemakkelijk, maar het schrijven in dit kippenhok van geluiden en bewegingen is helemaal een uitdaging. Niet voor 1 gat te vangen ;) wil ik in ieder geval het volgende even kwijt:

Organisatieverandering begint bij mensen
Homan is er van overtuigd dat je een organisatie niet zomaar-of alleen- kunt veranderen door het gepland toepassen van plannen, powerpointpresentaties, workshops en andere aanpakken van de organisatie. De eigenlijke verandering wordt voor 50 tot soms wel 70% bepaald door de processen tussen mensen die zich binnen de organisatie bevinden.
Wat zou het een stuk gemakkelijker worden als "veranderaars" (wie dan ook in de organisatie) hier vanuit zouden gaan...

Belangrijk bij het inschatten van de impact van veranderingen is het aantal mensen dat geraakt wordt door deze verandering en de invloed op het gedrag van deze mensen. Weerstand tegen verandering begint waar mensen het gevoel krijgen dat er voor hen iets is bedacht.
Al snel spreekt Homan tijdens zijn verhaal in termen als betekeniswolken, organisatierot en petrischaaltjes. Nog veel meer komt langs, verfraaid met praktijkverhalen en humor. Toch zijn het vooral deze items die aanvoelen als een aha erlebnis'zelfs als een 'open deur'. Tegelijkertijd weet ik dat juist beweging in organisatie(veranderingen) komt door deze deuren te openen, waarbij ze in praktijk meestal gesloten blijven.

Organisatierot
Een organisatie met veel organisatierot is niet in staat om een verandering goed door te voeren. Organisatierot vind je in gedrag als: beloftes maken en niet nakomen, agressief gedrag, niet luisteren naar elkaar, mooiere beelden schetsen dan de werkelijkheid, niet functionerende werknemers (op welk niveau dan ook). Eerst het organisatierot aanpakken en daarna veranderen is het devies. Makkelijker gezegd dan gedaan.

Petrischaaltje
Homan noemt petrischaaltjes het landingsveld van de verandering. Kleine subgroepjes in je organisatie die een bepaalde visie, gedachten hebben over iets. De gesprekken tussen deze mensen vind je vaak bij het koffiezetapparaat, tijdens de lunch of op het toilet. De verandering komt bij deze verschillende groepen anders binnen. Wordt door hen ook anders vertaald. De invloed van een informeel leider (regimebewaker in de termen van Homan)is groot hierbij. In deze 'schaaltjes' onstaan vaak de betekeniswolken.

Betekeniswolken
Betekeniswolken; wat wordt er in de wandelgangen gezegd? Wat denken de collega's echt? Wat spreekt de ander niet uit? Zo vaak denkt de 'veranderaar' dat de verandering geaccepteerd wordt omdat er geen feedback komt of in de groep door een paar personen wordt gezegd dat het goed is. Het is natuurlijk wel zo makkelijk om hier vanuit te gaan :).
Wat ik me nog afvraag is of je een betekeniswolk kan voorkomen of wijzigen als je de regimebewaker aanspreekt op eventuele non verbale signalen die hij afgeeft naar zijn petrischaaltje-medemens in een setting waarbij je de verandering bespreekt. Jawel, een lange ingewikkelde vraag en dat zonder borrel ;). Volgens mij is het antwoord daarop eenvoudig "Ja". De toepassing (opvangen van signalen en aanspreken) is lastiger en vereist van de veranderaar veel observatievermogen, empathisch vermogen, eigen inzicht en ervaring met communicatie. Denk ik...

Mogelijkheden om mee aan de slag te gaan
Zoals hij in het begin al beloofde sluit Homan het college af in vijf minuten waarin hij alle gebruikte nieuwe termen combineert en een aantal mogelijkheden opsomt. Dat is het moment waarop het me toch even duizelt. In plaats van de flesjes water zou een dosis cola of red bull (smerig maar vast effectief) beter op zijn plaats zijn.

Mogelijkheden waar ik zeker kansen zie:
> Het zichtbaar maken en aanpakken van organisatierot
> Het zichtbaar maken van petrischaaltjes en betekeniswolken.
> De aanpak van de connectiviteit tussen de mensen (dat is me een werk, maar wat maakt dat veel zichtbaar!)
> Power to communicatie in plaats van power over
> En, eigenijk op de eerste plaats: Connected Leaderschip! Zoals Homan aangeeft: "Travelling en moving in between". Daar zit voor mij de ambitie, de lol en de energie. De kracht en de kwetsbaarheid om als leidinggevende een gewoon mens te zijn waarbij je iets kan laten groeien binnen je organisatie.

Praktijkdag en boek
Op de praktijkdag na de colleges hoop ik met het gedachtengoed van Homan nog wat verder te kunnen. Zeker vragen als: "Hoe zijn we bezig?" en "Ze willen niet mee. Hoezo niet?" boeien me. Hoofdstuk 2 en 5 toch nog maar even doorlezen dus:

Organisatiedynamica van Thijs Homan, Theorie en praktijk van organisatieverandering, 7de oplage 2009

Leer met anderen, leer van je zelf. Laatste citaat uit Heks van Portobello

"Ga door met leren, maar doe dat altijd samen met anderen. Blijf op je zoektocht niet alleen: want stel dat je een verkeerde stap zet, dan zul je niemand hebben die je helpt die fout te corrigeren".

Dat betekent dus kwetsbaar opstellen. Feedback, ondersteuning, zelfs hulp vragen. Eng hoor in deze tijd ;). Of juist niet? Laat je daarmee kracht zien? Laat je zien wat je niet weet, en dus ook wat wel?
Soms voel je je onzeker. Is dat erg? Neen, volgens mij niet. Vanuit die onzekerheid leer je. Ook over jezelf. Werk gerelateerd en in prive.

"Probeer je goed te voelen, ook op die momenten waarop je jezelf maar een waardeloos schepsel vindt... Doe geen poging om iemand van wat dan ook te overtuigen. Wanneer je iets niet weet, vraag het dan of zoek het uit. Maar ben je eenmaal bezig, wees dan als een rivier die stil en rustig stroomt, zich overgeven aan een grotere energie. Geloof...geloof dat je het kunt. ..Herprogrammeer jezelf met gedachten die je doen groeien. Wanneer je geirriteerd bent, twijfelt, probeer je dan te lachen om jezelf.

Coachen is inspireren?-De heks van PB-D2

Een week geleden vroeg een collega, young proffessional, of ik hem voor een periode wil coachen. "Who me"?". "Je kent me nauwelijks, weet niet wat ik heb gedaan en ik ben geen erkend coach?". Nee, maar het gevoel was goed. Leuk! Dat was het eerste wat ik dacht. Mocht ik inderdaad de kans krijgen heb ik me voorgenomen een citaat van Paulo ten uitvoer te brengen:

"Wie is een meester? Ik zal je het antwoord geven: niet degene die zijn leerling iets leert, maar degene die zijn leerling inspireert het beste van zichzelf te geven om te ontdekken wat hij al weet."

En nu maar hopen dat zijn aanvraag tot coaching doorgaat!

"Lef om te veranderen." College door Boonstra; Genieten!

Ik voel me als een hamster. Vol met wangen vol energie, om lang van te genieten en vooral ook om beetje bij beetje te gebruiken. Afijn, zonder verder al te lyrisch te worden...
Vanmiddag/avond het eerste college gehad in een reeks van 6 over Veranderkunde. Samen met nog 50 andere enthousiastelingen in piepkleine collegebankjes waarbij je klem kom te zitten tussen twee (gelukkig vriendelijke en niet te dikke) buurvrouwen en het opklaptafeltje, waar de verkregen syllabus niet oppast.

Wat een college! Wat een aftrap. Een bevlogen verhaal van een man met een dijk aan ervaring op het gebied van veranderen, een verteltechniek van heb ik jou daar en een passie voor zijn werk. Genot om naar te luisteren, veel herkenning en het ongeduld om op te staan en wat met de kennis te gaan ondernemen!

Prof.dr. (niet zomaar van de straat geplukt dus ;) ) Jaap J. Boonstra, hoogleraar 'Organisatieverandering'aan de Universiteit van Amsterdam en bij Esade Business School in Barcelona (top locatie :) ). Soms zijn wetenschappers niet meer te volgen. Dit keer niet. 3,5 uur stof tot nadenken. En wat in vredesnaam zet je dan in zo'n blog? Wat vond ik in ieder geval belangrijk genoeg om nog eens na te lezen. Da's niet gemakkelijk. En toch:

Ben je in staat als manager/leidinggevende om frustraties om te buigen naar kracht? Als je dat kunt, en durft (!), dan komt er volgens mij een energie op gang waar je veel mee kunt. Mooi om te zien, waardevol om mee te maken.

Veranderen begint met stilstaan. Volgens mij geldt dat niet alleen voor leiding geven. Dat geldt voor alles. En het is zo ... moeilijk. Toch, op de meest gestresste momenten is het zinnig om 'gewoon' te gaan zitten. Mediteren, muziek, voor je uit kijken, de deur dicht trekken, desnoods op de wc! Even niets. In dit geval bedoelde Boonstra nog meer; 'onbevangen zoeken' en 'waarderend zoeken' lukt beter vanuit een dergelijke start. Mooie termen die het denken, het strak plannen, de theorie, combineert met begrippen als betrokkenheid, intuitie, energie, onbevangenheid. Dus niet direct in de doen sfeer treden, niet direct zoeken naar oplossingen en het stellen van 'verboden' waarom vragen. Kijken naar wat beweegt de mensen in deze situatie zo te handelen? Wat is hier gaande? Mooi...

Gebruik je denken en probeer ook "omgekeerd" te denken. Ook dit vergt durf en creativiteit. En...ruimte (nemen) om stil te staan.

Richt je niet op de groep mensen met de meeste weerstand of met het meeste enthousiasme. Probeer de middenmoot in beweging te brengen.

Een van de mooiste uitspraken;
Niet iedere veranderstrategie is geschikt voor elke situatie. Kopieer niet klakkeloos een successtory. Kijk wat nodig is, in deze unieke situatie. Gebruik de theorie/het model zoals je het nodig hebt. Pas het desnoods aan. Ga uit van de kracht, van de basisvoorwaarden.
Yes, zie je wel! Het is echt niet erg om het recept op eigen-wijze te hanteren! Voor die situatie kan dit beter werken. Dergelijke teksten uit de mond van een prof. dr. bevestigt mijn gevoel en geeft de kracht (nog beter) naar mijn buikgevoel te luisteren in combi met kennis en ervaring.

En...en...en...Zo kunnen we doorgaan. Dit was 'slechts' zijn college. Boonstra's boek en CD moeten nog door de brievenbus rollen. Ik heb er nu al zin in. Ondanks dat dit een BOOK-Blog is, kon ik het niet nalaten om toch ook deze inspiratie uit dit college aan de blog toe te vertrouwen.

En nu...stil staan... ;) Om toch nog enigszins rustig in slaap te kunnen vallen over een uur. De wekker gaat morgen weer om 5.30 sharp, zucht.

Verandering door een inspirerende strategie

Titel:
Strategie slaat terug!
De verbeelding aan de macht

Uitgegeven in 2005
Auteur(s):
Henry Mintzberg
Bruce Ahlstrand
Joseph Lampel

ISBN90-430-1005-7

Kort citaat vanaf de achterkant:
Het boek biedt een uitdagende en verrassende mengeling van perspectieven en opvattingen die de creativiteit in het strategisch denken stimuleert, het uitstippelen van een strategie aangenamer maakt en voorziek van nieuwe mogelijkheden om je slag te slaan in de wereld van de strategie. Een scala van uitspraken en meningen van zeer uiteenlopende denkers en doeners.

Indruk:
Zinvol naslagwerk met allerlei inzichten over (de historie en hysterie van) strategie. Door het gebruik van voorbeelden goed te lezen. Geeft niet aan wat je moet doen, maar wat je allemaal zou kunnen doen. Niet wat slecht is of wat goed maar wat bruikbaar zou zijn voor je organisatie. Van allerlei citaten van beroemdheden waar je bij stil kunt staan tot verhalen over planning, wie maakt strategie en wat belemmert strategisch denken.

Aardige citaten:
Opvallend
Strategie moet niet alleen positioneren maar vooral inspireren.

Laat strategie zien om het nooit te vergeten. Speel met humor.

Elders in het boek waarschuwt men ook voor aspecten van strategie:
Het kan de flexibiliteit aantasten
Het kan fungeren als oogkleppen

Bouw als organisatie vooral voort op je sterke punten. Waak ervoor overspoeld te worden door je zwakke punten.

Onopvallend leiderschap is goed volgens Mintzberg. Leiders die inspireren, zorgzaam zijn, geleidelijk beïnvloeden en initiëren.

Veranderen kost energie. Zie de verandering niet als een bouwproject maar als een gezamenlijk ontwikkelingsproces. Door medewerkers te laten participeren wordt hun potentie benut en betrokkenheid gecreëerd.
Een ideale verandering heeft bij voorkeur geen vast eindpunt, maar wel een richting, waarbij het management globale doelen en kaders aangeeft.

En een drietal interessante statements:
Plannen is besluiten om de ene voet voor de andere te zetten. (Churchill)

De ziel denkt nooit zonder beeld. (Aristoteles)

U moet voorzichtig zijn als u niet weet waar u heengaat, want u zou er wel eens niet kunnen komen. (Yogi Berra)

Gebruikt voor:
Ondersteuning bij lunchsessie Strategie in het kader van een Strategie-ontwikkeling.

Lessons to learn- De heks van PB-D1

Zelden heb ik al zoveel boeken van 1 schrijver gelezen. Paulo Coelho zet je aan het denken. Met ogenschijnlijk vreemde verhalen die op zich staan. Het gaat niet zozeer om de verhaallijn op zich als wel om de citaten die je aan het denken zetten.

"De heks van Portobello" is bijzonder omdat het verhaal verteld wordt via verschillende interviews met mensen die de hoofdpersoon ooit ontmoette. Zowieso een afwijkende en daardoor interessante manier om een verhaal te vertellen. Het verhaal op zich vind ik minder dan "De Alchemist" of "Elf minuten". Toch arceer ik in dit boek ook weer een aantal citaten om later terug te lezen en over na te denken.

Wat boeit aan dit boek is dan ook niet het verhaal, maar die paar bladzijden die je opnieuw naar je leven en gedrag laten kijken. Waarom doen we zo? Waarom doe ik zo?
Op sommige alinea's kan ik dan ook lang "kauwen". En weet je...mij zegt het iets, een ander haalt er wellicht iets anders uit. Wat is waar? Het gaat er tenslotte om dat iets je beweegt. Toch? Iets dat je aan het denken zet en je bewuster in het leven doet staan.

Een boek om niet zomaar in 1 blog neer te pennen. Er volgen er vast meer. Maar vandaag, later op de avond, buig ik me, vergezeld van een wijntje en kaasje, over de tekst op pagina 19. Over meesters, rituelen en talenten. Het raakt me. Niet in de laatste plaats omdat ik vandaag afscheid nam van een ex-collega. Geveld na jaren door prostaatkanker. Een man die ik zo'n 15 jaar geleden in mijn hart sloot en zag als "bobo"; kennismagnaat, brombeer met een klein hart. Respect voor een wijs man met veel kennis van alles wat alleen al naar ICT ruikt. Arie Hoogendoorn. Om nooit te vergeten. Een van de mensen die mij als verpleegkundige in 1994 wegwijs maakte in de wondere wereld van de ICT (Zorg). Naast alle andere wijze levenslessen die hij als vet" veertiger aan een 20tiger placht mee te geven :). Een meester.

De geinterviewde arts, Edda, in "De Heks van Portobello" spreekt ook over meesters. We zoeken naar meesters. Echter de leraar is iets anders dan de les. Het ritueel iets anders dan de extase en diegene die het symbool doorgeeft iets anders dan het symbool. Hoe vaak zoeken we niet naar voorbeelden? Mensen "aan wie we ons op kunnen trekken". Deze week nog sprak ik met iemand die aangaf van baan te zijn gewisseld doordat er geen senior meer was waarvan hij kon leren... "Wee diegen die zich een herder zoekt, en zich niet om zijn eigen vrijheid bekommert" schrijft het boek van Paulo. Iedereen kan zijn energie bereiken. Mensen op je pad kunnen je de route laten zien. Zelf dien je het pad te bewandelen. De energie, je vaardigheden en talenten zitten echt in jezelf! De "meester" op zich is niet belangrijk, wel wat deze je laat zien. En tenslotte wat je er zelf mee doet (of durf te doen).

Wellicht haal ik uit die ene alinea iets anders dan bedoeld. Maar ja het gaat tenslotte om de les die ik eruit lees en niet om "meester Paulo" ;).

Arie, bedankt. Bedankt voor dat je er was. Een man om nooit te vergeten. Lessen om van te leren.

Energie

Energie in organisaties
Hoe stuur je op energie?
Uitgegeven in 2009
Auteur(s):
Christel Koerhuis
Mario Brouwer
Rik Berbe

Kort citaat vanaf de achterkant.
Er zijn organisaties waar een positieve energie doorheen waait en er zijn ook waar energie wegvloeit en medewerkers niet vanuit hun drijfveren en hartsenergie werken. Hoe kun je bewust sturen op de energie in teams en organisaties?
Het boek belicht ontwikkelingen in teams en organisaties. Hoe kleine ingrepen leiden tot kansen en mogelijkheden.

Indruk:
Klein dun boek waar je doorheen vliegt. Praktisch geschreven vol voorbeelden en tips.

Opvallend
Management wordt nog vaak niet gezien als vak. Het is nog gebruikelijk dat een inhoudelijk goede professional wordt gepromoveerd. Kennis, vaardigheden en gedragscompetenties lijken van minder belang. Alsof managen een vak is wat we allemaal beheersen. Tja, wat is een vak? Dat je een managementopleiding goed hebt doorlopen? De theorie beheersen maak je nog geen goede manager in de praktijk.

Het kijken naar energieverschillen in een organisatie vraagt om een diepere interesse in de mens, zijn drijfveren en overtuigingen dan tot nu toe gebruikelijk was. Vraagt daardoor ook om een andere vorm van het aansturen van mensen; sociale vaardigheden, intuitie, gesprekstechnieken, zelfkennis...
In een ander boek (aan de slag met teamcoaching van Marijke Lingsma) wordt een drie eenheid geschetst; leidinggeven, managen en coachen. Vaak je zie je een van de drie bij diegene die een groep aanstuurt ('aansturen' om te voorkomen dat ik daarbij een van de drie voorop stel). Het kijken naar energie bij mensen zou je verwachten onder het coachen van een groep. Toch kan het weten waar iemand zijn/haar energie vandaan haalt ook effect hebben op het meegaan in de visie van de leidinggevende of het uitvoeren van een taak voor het management.

Succesvolle mensen zijn in staat om op een proactieve wijze om te gaan met energieverschillen en het wegnemen van energieverlies.
Veranderen kost energie. Zie de verandering niet als een bouwproject maar als een gezamenlijk ontwikkelingsproces. Door medewerkers te laten participeren wordt hun potentie benut en betrokkenheid gecreëerd.
Een ideale verandering heeft bij voorkeur geen vast eindpunt, maar wel een richting, waarbij het management globale doelen en kaders aangeeft.
"Met je blik in de juiste richting hoef je niets anders te doen dan lopen". Een boedistisch gezegde...


Een paar tips gedistilleerd uit het boek:
• Trek als manager één lijn. Vertel hetzelfde verhaal met zoveel mogelijk dezelfde timing.
• Voer een energiethermometer als instrument in. Laat medewerkers geregeld aangeven hoe het met hun energiebalans staat.
• Bepaal samen met medewerkers acties die nodig zijn om tot een betere energie te komen.
• Ontwikkel de sterke punten van medewerkers.


Met veel plezier en succes heb ik de theorie van het boek toegepast als ondersteuning bij een lunchsessie Energie in het kader van een strategiepad voor een bedrijf met 80 medewerkers. Resultaat? Betrokken medewerkers, 300 energiepunten (zowel energievreters en -gevers) en een gezamenlijke keuze voor een top 10 met mogelijke aanpak voor de toekomst.
Het management bleek een andere gedachte te hebben over wat de medewerkers drijft om voor het bedrijf te (blijven) werken. Inzicht in wat energie geeft en kost levert het bedrijf directe mogelijkheden om hier in te sturen.

"Verbeteren van Teams" ingredienten voor een beter Teamconcept

Niet alleen theorie. Juist de bijlages bevatten handige checklists en voorbeeld vragenlijsten. 1 op 1 gebruiken kan uiteraard; hoe pas je Belbin toe, verschillende teams en dito leiders. Dat soort informatie. Eerst alleen geleend bij de bieb, maar door de praktische toepasbaarheid toch maar aangeschaft.


In mijn opdracht heb ik de Teamscan toegepast. Creatief; aangevuld met de kernwaarden die de afdeling al eerder had bepaald. De scan gaf een eerste inzicht in de mening van de teamleden over hun team. Het verwerken van de resultaten tot waardevolle informatie voor de teamvorming is geen peuleschil. Leuk om binnenkort mee aan de slag te gaan met de groep.